Kategoria: Literatura dla dzieci i młodzieży

PIERWSZA LEKTURA

Z woli Rousseau, na rynek młodzieży wchodzi Robinson  pierwsza lektura Emila (tytułowej postaci pedagogicznego traktatu Emil, czyli o wychowaniu, 1762), a wraz z nią rodzi się nowy typ przygody. Zdaniem Rousseau życie, jakie prowadzi na wyspie zdany tylko na siebie Robinson, stanowi dla jego bo­hatera doskonały wzór wychowawczy. Pozwala mu bowiem najlepiej przygotować się na wszystkie przewidziane i nieprzewi­dziane wypadki życia. Literackiemu wychowankowi — Emilowi, osiemnastowieczny myśliciel poleca lekturę Przygód Robinsona Cruzoe Daniela Defoe według następującej recepty:„Chcę, żeby myślał, jakie środki przedsięwziąć, gdyby mu zabrakło tego lub owego; żeby zastanawiał się nad postępowaniem swego boha­tera; żeby szukał, czy nic nie zostało pominięte, czy nie można było postąpić lepiej; żeby uważnie wskazywał błędy Robinsona i żeby z nich korzystał na wypadek znalezienia się w podobnym położeniu” .

Witaj na moim serwisie! Znajdziesz tutaj wiele ciekawych wpisów o tematyce stricte związanej z rozrywką i spędzaniem wolnego czasu. Zapraszam do czytania!

FALA ADAPTACJI

W pierwszej fali adaptacji Robinsona, które zdominowały dziewiętnastowieczny nurt literatury przygodowej dla dzieci młodzieży, przygoda nie zyskuje jeszcze — jak ma to miejsce u Rousseau — wartości samoistnej i społecznie akceptowanej. Jest bowiem „karą” za grzechy i przepustką do nowego życia. Jej sens ma wymiar religijnej ekspiacji i społecznej resocjali­zacji. Wartość przygody w ocenie całego zastępu piszących dla dzieci autorów „nowych” Robinsonów sprowadza się głównie do przekazywania młodemu człowiekowi wzoru osobowego lub prak­tycznych rad Przytoczmy te poglądy i realizacje tekstowe, w których przygoda jest kwestionowana łub niwelowana na rzecz innych idei.

Witaj na moim serwisie! Znajdziesz tutaj wiele ciekawych wpisów o tematyce stricte związanej z rozrywką i spędzaniem wolnego czasu. Zapraszam do czytania!

ATAKI NA KONWENCJĘ

Generalne ataki na tę konwencję, znaną długo przede wszystkim w wersji literatury spod znaku Robinsona, występują u nas w okresie pozytywizmu. W epoce panowania racjonalizmu sztywnych koncepcji ładu społecznego robinsonowska wersja przygody twórcom rodzimej literatury dla dzieci i młodzieży nie wydaje się najwłaściwszym remedium na ówczesne bolączki spo­łeczne. W sytuacji niewoli narodowej, niewygasłej pamięci ko­lejnych, nieudanych powstań, wyższy walor zyskuje pisarstwo opiewające bohaterów walk narodowowyzwoleńczych lub spo­łeczników, poświęcających swą działalność służbie publicznej. Jednym z ówczesnych przeciwników przygodowej wersji lite­ratury dla dzieci i młodzieży jest Adolf Dygasiński.

Witaj na moim serwisie! Znajdziesz tutaj wiele ciekawych wpisów o tematyce stricte związanej z rozrywką i spędzaniem wolnego czasu. Zapraszam do czytania!

OPINIA AUTORA

Opinię autora Przygód młodzieńca czyli Robinsona polskiego (1981), będącego w zamyśle pisarza kontrpropozycją idei po­wieści Defoe, w okresie niewoli narodu utwierdza troska patrio­tów, nawołujących do kultywowania wzorów, zgodnych z sy­tuacją duchową narodu, nastawionego na ochronę własnej toż­samości i rodzimych wartości, języka, stroju, obyczaju i naro­dowych tradycji. Wobec tych wzorców robinsonowski typ przy­gody eliminowany jest na rzecz bohaterów reprezentujących inne koncepcje, zgodne z ideałami epoki. Oto jedna z charakterystycz­nych opinii:„Nie Robinson powinien stać w po-lu widzenia lektury dziecięcej, ale raczej Don Kichot. Nie korsarz morski i lądowy, nie szczęśliwy zdobyw­ca i wynalazca, ale ci raczej, którzy, zapoznani i wyśmiani, torowali ludzkości nowe ścieżki na drogach miłosierdzia i pracy, miłości i prze­baczenia, pożytku bliźnich, a nie osobistej korzyści, powodzenia, uzna­nia, pychy”.

Witaj na moim serwisie! Znajdziesz tutaj wiele ciekawych wpisów o tematyce stricte związanej z rozrywką i spędzaniem wolnego czasu. Zapraszam do czytania!